نمىبيند . او با ديدن اين پيشرفت‌ها بيشتر به خداوند ايمان آورده و بزرگى او را بهتر مىفهمد ؛ زيرا خداوند مبدا نخست همه رخدادها است . امام عليه السّلام در توصيف چنين مومنانى مىفرمايد كه خداوند در جان‌هاى آنان به آن‌سان بزرگ گشته كه هر چيز ديگرى در چشمشان كوچك شده است . « 1 » امام عليه السّلام در اوج شناخت خدا به درستى مىداند كه بايد او را سپاس گفته و هيچ يك از خوبىهاى خود را از آن خويش ندانسته و همه را از جانب خدا ببيند . بنابراين چنين كسى ممكن نيست اجازه دهد كه ديگران او را ستوده و مدح كنند . ( و إنّ أحقّ من كان كذلك لمن عظمت نعمة اللّه عليه و لطف إحسانه إليه ) كسى كه هر چيزى غير از خدا در چشمش كوچك و خرد باشد ، نعمت‌ها و نيكىهاى خداوند نزدش بزرگ و ارزنده مىگردد . امام عليه السّلام نخستين كسى است كه به پيامبر صلّى اللّه عليه و آله ايمان آورده و با همه وجود خود در راه اسلام جهاد كرد . او دانش‌هاى خود را از پيامبر صلّى اللّه عليه و آله گرفته و نعمت‌هاى خداوند به خويشتن را به طور كامل ديده و لطف و احسان خداوند را از اعماق قلب درك مىكند . ( فإنّه لم تعظم نعمة اللّه على أحد إلّا ازداد حقّ اللّه عليه عظما ) ما آدميان نمىتوانيم گوشه‌اى از نعمت‌هاى خداوند را سپاس گوييم . ( و إنّ من أسخف حالات الولاة عند صالح النّاس أن يظنّ بهم حبّ الفخر . . . ) كسانى كه تكبر و فخرفروشى مىكنند ، نزد خردمندان ، ناقابل و مسخره‌آميز هستند . پيامبر صلّى اللّه عليه و آله خدا مىفرمايد آفت مقام و منصب ، فخرفروشى است « 2 » و نيز مقام واقعى هر انسانى به اندازه دينداريش تعيين مىشود و جوانمردى هر

--> ( 1 ) . نهج البلاغه : خطبه 193 . ( 2 ) . سرائر ، ابن ادريس : 3 / 617 ؛ كافي : 2 / 328 ح 2 .